Қазақтың дәстүрлі мәдени тәжірибелері сыйластық, даналық, ұжымдық әл-ауқат қағидаттарына терең еніп, оларды қазіргі академиялық ортадағы әртүрлі топтар арасындағы кикілжіңдерді шешу үшін өте өзекті болып табылад. Мақалада университет жағдайындағы жанжалдарды шешудің психологиялық аспектілері, дәстүрлі қазақ мәдениетінің объективі арқылы қарастырылған кезде зерттеледі.

Теориялық зерттеуде педагогикалық кикілжіңдер мәселесі бойынша ғылыми әдебиеттер талданады. Психологиядағы кикілжің ұғымы және педагогикалық кикілжіңдердің сипаттамалары қарастырылған. Университеттердегі кикілжіңді жағдайларды шешуде қазақ халқының дәстүрлі тәсілдерін енгізу әлеуеті зерттелді. Мысалы, қазақ билерінің даналығына сүйену кикілжіңдерді сындарлы шешуге әкелуі мүмкін.

Алғашқы эмпирикалық зерттеу Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің гуманитарлық және жаратылыстану мамандықтардың студенттерінің өзін-өзі тануының психологиялық ерекшеліктерін салыстырмалы талдауға мүмкіндік берді. Бұл студенттерге кикілжің жағдайында халық даналығын қолданудың тиімді тәсілдерін игеруге және олардың өзін-өзі жүзеге асыруына үлес қосуға арналған әлеуметтік-психологиялық тренингтер кешенін жасауға мүмкіндік берді.

Қорытындылай келе, университет студенттері тап болған жанжалды жағдайлар бейбіт және сындарлы түрде шешілсе, олардың тұлғалық өсуіне және табысты өзін-өзі жүзеге асыруына әкелетіні анықталды. Дегенмен, оқу процесінде қажетсіз кикілжіңдерден аулақ болған дұрыс. Ол үшін қазақстандық оқытушылар халық даналығы мен әзіл-қалжыңына сүйенуі керек.