Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
Bulletin of Abai KazNPU. Series of Psychology
Make a new submission
Vol. 85 No. 4 (2025)

ОТБАСЫНДАҒЫ ЗОРЛЫҚ-ЗОМБЫЛЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ САЛДАРЫ

Published December 2025

1

9

Maryam Bapaeva+− Farida Kuantkanova +− Aisulu Aubakir +− Maigul Bagibaeva+− Aliya Baizdrakhmanova+−
Kazakh National Women’s Teacher Training University
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Maryam Bapaeva

Acting Professor, Department of Psychology, Candidate of Psychological Sciences, Kazakh National Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan. E-mail: bapaeva.m@qyzpu.edu.kz

Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Farida Kuantkanova

Senior Lecturer, Department of Psychology, Master of Psychology, Kazakh National Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan.
E-mail: kuantkanova.f@qyzpu.edu.kz

Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Aisulu Aubakir

Senior Lecturer, Department of Psychology, Master of Social Sciences, Kazakh National Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan.
E-mail: aubakir.a@qyzpu.edu.kz

Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Maigul Bagibaeva

старший преподаватель кафедры «Психология», магистр психологии, Казахский национальный женский педагогический университет, г. Алматы, Республика Казахстан. E-mail: bagibaeva.m@qyzpu.edu.kz

Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Aliya Baizdrakhmanova

– Senior Lecturer, Department of Psychology, Master of Psychology, Kazakh National Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan.E-mail: baizdrakhmanova.a@qyzpu.edu.kz

DOI: 10.51889/2959-5967.2025.85.4.025
Abstract

Отбасылық зорлық-зомбылық – адамның жасына, жынысына, нәсіліне қарамастан әлемнің әр түрлі елдерінде кең таралған әлеуметтік-психологиялық мәселе. Бұл құбылыстың себептері, түрлері және оның қоғамға әсері зерттеу нысаны ретінде қарастырылады.

Зерттеудің мақсаты – отбасылық зорлық-зомбылықтың таралу деңгейін анықтау, оның себептерін талдау және алдын алу шараларын ұсыну. Негізгі зерттеу бағыттары – отбасылық зорлық-зомбылықтың әлеуметтік-экономикалық, психологиялық аспектілерін анықтау, оның салдарын бағалау және тиімді алдын алу стратегияларын әзірлеу.

Зерттеудің ғылыми және практикалық маңыздылығы зорлық-зомбылықтың түрлері мен оның зардаптарын сипаттау, сондай-ақ осы мәселені шешуге бағытталған заңнамалық және әлеуметтік шараларды жетілдіру қажеттілігін негіздеуден тұрады. Сонымен қатар, балалар мен әйелдердің психологиялық әл-ауқатына әсер ететін факторларды қарастыру арқылы олардың құқықтарын қорғау жолдарын анықтау жұмыстың өзектілігін арттырады.

Зерттеу әдістемесі ретінде шетелдік және отандық әдебиеттерге салыстырмалы талдау, сондай-ақ авторлық сауалнама қолданылды. «Отбасындағы ерлі-зайыптылардың эмоциялық күйі мен зорлық-зомбылық қатынасы» атты авторлық сауалнама арқылы    зорлық-зомбылыққа тәуелділік факторлары анықталды. Зерттеу барысында Қазақстанның оңтүстік, солтүстік, батыс, шығыс, орталық аймақтарындағы отбасылар арасында 2600 респондентті қамтитын сауалнама жүргізілді.

Негізгі нәтижелер отбасылық зорлық-зомбылықтың көп таралған түрлерін (физикалық, психологиялық, экономикалық, жыныстық) сипаттаумен қатар, оның балалар мен әйелдердің эмоционалдық және когнитивті жағдайына тигізетін кері әсерін көрсетеді. Қазақстан жағдайында әйелдер мен балаларды қорғау шаралары мен заңнамалық өзгерістердің қажеттілігі анықталды.

Осы зерттеудің құндылығы - отбасылық зорлық-зомбылықтың алдын алу бойынша тиімді шараларды әзірлеуге негіз болатын нақты ғылыми мәліметтердің ұсынылуында. Оның практикалық маңызы – қоғамда отбасындағы зорлық-зомбылық деңгейін төмендетуге бағытталған әлеуметтік және заңнамалық бастамаларды қалыптастыруға ықпал етуінде.

PDF (Қазақ)
Language

Қазақ

Keywords
domestic violence mental trauma forms of violence stress three-phase theory
How to Cite

[1]
Бапаева, М., Куантканова , Ф. , Аубәкір, А. , Багибаева, М. and Байздрахманова, А. 2025. ОТБАСЫНДАҒЫ ЗОРЛЫҚ-ЗОМБЫЛЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ САЛДАРЫ. Bulletin of Abai KazNPU. Series of Psychology. 85, 4 (Dec. 2025), 296–309. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2025.85.4.025.