Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

ЖАСТАРДЫҢ ТҰЛҒААРАЛЫҚ ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛЫНДА БЕЙБІТШІЛІКТІ СҮЙЕТІН КӨЗҚАРАСТАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ШАРТТАРЫ

Жарияланған March 2026

5

3

Тұран университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Әсем Әбдікәрім

гуманитарлы-заң факультеті, «Психология» жоғары мектебі, «Психология» мамандығының 1-курс докторанты

Аңдатпа

Мақалада жастардың тұлғааралық қарым-қатынас саласындағы бейбіт көзқарасын қалыптастырудың психологиялық шарттары қарастырылады. Бейбітшілікті сүйетін көзқарас жанжалдан пассивті аулақ болу және конформды мінез-құлық емес, құрмет, эмпатия және саналы өзін-өзі бақылау негізінде қайшылықтарды сындарлы түрде шешудің белсенді, жетілген қабілеті деп түсініледі. Жастық шаққа басқалармен өзара әрекеттесу стилін анықтайтын негізгі жеке қасиеттер қалыптасатын сезімтал кезең ретінде ерекше назар аударылады. 45 респонденттің үлгісінде жүргізілген эмпирикалық зерттеу когнитивті-эмоционалды тәсілге сүйенді және тұлғаның өзара байланысты үш ішкі жүйесін талдауды қамтыды: когнитивті (эмпатия деңгейі, орталықсыздандыру қабілеті), эмоционалды-реттеуші (жағымсыз әсерлерді басқару әдістері), және жеке-семантикалық (өзіндік тұжырымдама, құндылықтар жүйесі).

Нәтижелер бейбіт көзқарас когнитивті эмпатияның жоғары көрсеткіштерімен (перспективаны қабылдау), когнитивті қайта бағалау стратегиясының үстемдігімен, импульсивті реакцияларды бақылау қабілетімен, сондай-ақ оң өзін-өзі бағалаумен және гуманистік құндылықтардың (отбасы, махаббат, жеке даму) көрінуімен тығыз байланысты екенін көрсетті. Алынған мәліметтер негізінде мақалада бейбітшіліктің қалыптасуына ықпал ететін негізгі психологиялық жағдайлар көрсетілген: эмпатиялық және реттеуші механизмдерді дамыту, өмірлік құндылықтарды белсенді түсіну, жағымды өзіндік тұжырымдаманы қалыптастыру, сондай-ақ жеке тұлғаны құрметтеу принциптері қолданылатын қауіпсіз және қолдаушы әлеуметтік ортаға қосу

pdf (English)
Тіл

English

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Әбдікәрім, Ә. 2026. ЖАСТАРДЫҢ ТҰЛҒААРАЛЫҚ ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛЫНДА БЕЙБІТШІЛІКТІ СҮЙЕТІН КӨЗҚАРАСТАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ШАРТТАРЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 86, 1 (Бер 2026), 259–270. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.86.1.025.