Зерттеудің мақсаты – инклюзивті жоғары білім берудің негізгі психологиялық факторларын, тәуекелдері мен ресурстарын айқындау, сондай-ақ Қазақстан университеттерінде психологиялық тұрғыдан қауіпсіз әрі қолдаушы инклюзивті білім беру ортасын дамытудың басым бағыттарын белгілеу. Теориялық бөлімде жоғары білімдегі инклюзияның психологиялық қырларына арналған халықаралық және отандық жарияланымдарға нарративті шолу, сондай-ақ 2004–2025 жж. аралығындағы Scopus деректер базасы бойынша (n = 23) библиометриялық талдау жүргізілді. Талдау нәтижелері бұл зерттеу бағытының белсенді дамып келе жатқанымен, салыстырмалы түрде шағын әрі географиялық тұрғыдан біркелкі емес екенін, ағылшынтілді елдердің басымдығы және Орталық Азия контексінің жеткіліксіз көрініс табатынын көрсетті. Жасалған шолу негізінде инклюзивті жоғары білім берудің негізгі психологиялық конструкттары айқындалды: тиесілік сезімі (belonging), академиялық өзін-өзі тиімділік, мотивация, психологиялық қауіпсіздік, студенттердің әл-ауқаты, оқытушылардың дайындығы және білім беру климатының сапасы. Эмпириялық бөлімде бір қазақстандық университеттің 256 бакалавриат студенті арасында Google Forms платформасы арқылы жүргізілген сауалнама нәтижелері ұсынылған. Авторлық сауалнамада инклюзияға деген көзқарас, күтілетін академиялық және әлеуметтік әсерлер, қабылданатын кедергілер мен ресурстар, қолдау бағдарламаларына қатысуға дайындық мәселелері қамтылды. Деректерді статистикалық өңдеу сипаттамалық көрсеткіштерді, қиылысқан кестелерді, Пирсонның χ² критерийін және Крамер V коэффициентін қолдану арқылы жүзеге асырылды. Нәтижелер инклюзияға қатысты нейтралды ұстанымдардың басым екенін, сонымен қатар қолдаудың айтарлықтай үлесі мен инклюзияны ашық түрде қабылдамаудың төмен деңгейін көрсетті. Инклюзияға көзқарас пен академиялық «тең мүмкіндіктерге» сенім, академиялық және әлеуметтік салдарларға қатысты күтулер, қолдау іс-шараларына қатысуға дайындық және студенттік топтағы нормаларды қабылдау арасында орташа күшті статистикалық тұрғыдан мәнді байланыстар анықталды. Студенттер оқытушыларда уақыттың, әдістемелік ресурстардың және арнайы дайындықтың жеткіліксіздігін, сондай-ақ психологиялық қолдау мен цифрлық құралдарға сұраныстың жоғары екенін атап өтті. Алынған нәтижелер инклюзивті жоғары білім беруді психологиялық тұрғыдан бағдарланған қолдау бағдарламаларын жобалауда пайдаланылуы мүмкін. Зерттеу нәтижелері инклюзияны негізінен нормативтік түсінуден тиесілік сезімін, әл-ауқатты және студенттердің академиялық өзін-өзі тиімділігін күшейтетін стратегияларға көшу қажеттігін растайды.