Бұл мақалада жоғары оқу орындарының оқытушыларының кәсіби деформациялары мәселесін зерттеудің теориялық негіздері мен олардың әлеуметтік-психологиялық детерминанттары қарастырылады. Кәсіби деформация ұғымына қатысты әлеуметтік психология және педагогикалық еңбек психологиясы аясындағы түрлі ғылыми тәсілдер сараланып, оның негізгі компоненттері мен құрылымы, сондай-ақ коммуникативтік, эмоциялық, когнитивтік және басқа деңгейлердегі көріністері жан-жақты сипатталады. Кәсіби деформациялардың қалыптасуына әсер ететін әлеуметтік және психологиялық факторларға ерекше назар аударылады. Сонымен қатар, мақалада жоғары оқу орындары мен орта кәсіптік білім беру мекемелері оқытушыларының кәсіби деформацияларының ұқсастықтары мен айырмашылықтары салыстырылады. Мақалада шетелдік және қазақстандық авторлардың еңбектеріне теориялық шолу жасалып, кәсіби деформация феноменінің көпқырлылығы мен оның әлеуметтік мәні талданады. Теориялық шолудың нәтижелері кәсіби дамуды қолдау мен оқытушылардың эмоционалдық тұрақтылығын нығайту шараларын негіздеуге бағытталған. Мақалада нақты эмпирикалық зерттеу нәтижелері келтіріліп, кәсіби деформациялардың әлеуметтік және тұлғалық шарттылығы талданады. Зерттеу нәтижелеріне негізделе отырып, мақалада оқытушылардың кәсіби деформациясының алдын алу мен психопрофилактика шараларын әзірлеуге бағытталған практикалық ұсыныстар берілген.
ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫ ОҚЫТУШЫЛАРЫНЫҢ КӘСІБИ ДЕФОРМАЦИЯСЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Жарияланған December 2025
26
33
Аңдатпа
Тіл
Қазақ
Кілтті сөздер
кәсіби деформациялар
оқытушылардың тұлғасы
еңбек психологиясы
жоғары оқу орындары
оқытушылар
Дәйексөздерді қалай жазу керек
[1]
Мінәсіпова , .А. , Садыкова, Н., Қасен , .Г. , Дуйсенбаева, А. і Закарьянова, Ш. 2025. ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫ ОҚЫТУШЫЛАРЫНЫҢ КӘСІБИ ДЕФОРМАЦИЯСЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 85, 4 (Груд 2025), 23–32. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2025.85.4.002.

