Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

Онкологиялық бейіндегі мейірбикелердегі эмоционалды күйіну кезінде өзін-өзі игеру әдісінің (копинг-стратегия) тиімділігі

Жарияланған December 2025

14

25

КазНПУ им. Абая
Аңдатпа

Онкологиялық салада жұмыс істейтін медбикелер күнделікті өз кәсібінде ерекше қиындықтар мен ауыртпалықтарға тап болады. Жоғары талаптарға, қателіктерден қорқуға, эмоционалды шамадан тыс жүктемеге және травматикалық оқиғалармен жиі байланыста болғандықтан, тиімді копинг-стратегияларды, басқаша айтқанда, өзін-өзі басқару әдістерін қолдану өте маңызды. Зерттеудің мақсаты - өзін-өзі басқарудың әртүрлі әдістерінің (копинг-стратегия) сипаттамаларын талдау, онкологиялық профильдегі медбикелердің күйіну деңгейін анықтау және авторлық тренинг бағдарламасын жүзеге асыру. Зерттеудің негізгі бағыты онкологиялық орталықтар мен бөлімшелердің медбикелері қолданатын күрес стратегияларының тиімділігін бағалау болып табылады. Бұл олардың эмоционалды күйіну жағдайында қандай копингтік стратегияларын жиі қолданатынын анықтау үшін сауалнаманы пайдалануды қамтиды.

Мақалада медбикелерге стресс пен шаршау деңгейін төмендетуге көмектесетін өзін-өзі басқарудың 16 тиімді әдісі көрсетілген және сипатталған. Оларға эмоционалды қолдау іздеу, денсаулыққа қамқорлық жасау, физикалық белсенділік және релаксация кіреді. Эмпирикалық зерттеу ретінде авторлар Н. Водопьянова мен Е. Старченкова бейімдеген «Кәсіби күйіну» сауалнамасын қолданды, бұл онкологиялық орталықтардың медбикелеріндегі эмоционалды күйіну деңгейін анықтауға мүмкіндік берді. Әзірленген тренинг бағдарламасы эксперименттік топтағы медбикелер арасында эмоционалды тұрақтылық дәрежесін арттыруға көмектесті, бұл, өз кезегінде, оның күйіп қалудың алдын алудағы тиімділігін көрсетеді. Эмоционалды күйіну медицина қызметкерлерінің, әсіресе онкологиялық мекемелерде жұмыс істейтін медбикелердің кәсіби қызметіндегі маңызды мәселелердің бірі болып табылады. Ауыр науқастармен үнемі байланыста болу, жауапкершіліктің жоғары деңгейі және психологиялық күйзеліс елеулі стресстік жағдайларға әкеледі.

 

Бұл факторлар эмоционалдық шаршаудың даму қаупін арттырады, бұл көрсетілетін медициналық көмектің сапасын айтарлықтай төмендетуі, кәсіби қанағаттануды нашарлатуы және кәсіби деформацияға әкелуі мүмкін. Осыған байланысты өзін-өзі басқарудың тиімді әдістерін (төбелесу стратегияларын) зерделеу және енгізу медбикелердің кәсіби дамуының және эмоционалды күйіyді алдын алудың маңызды аспектісі болып табылады.

 

Зерттеудің өзектілігі сонымен қатар нақты медициналық тәжірибеде қолданылуы мүмкін күйіді  азайтудың қолжетімді және ғылыми негізделген тәсілдерін табу қажеттілігімен анықталады. Тиімді күресу стратегиялары медбикелердің эмоционалдық жағдайын жақсартып қана қоймайды, сонымен қатар онкологиялық бөлімшелердің жалпы тұрақтылығы мен тиімділігін арттырады

Pdf (English)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Утеулова, А., Асимов, М., Пико, Б., Булетова, Л. і Куатбекова, Р. 2025. Онкологиялық бейіндегі мейірбикелердегі эмоционалды күйіну кезінде өзін-өзі игеру әдісінің (копинг-стратегия) тиімділігі . Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 85, 4 (Груд 2025), 262–274. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2025.85.4.022.