Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

Қазақстандық мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқатының өзара байланысы

Жарияланған June 2026

3

1

Әл-Фараби атныдағы ҚазҰУ
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Қуанышбай Алматай

Алматай Куанышбай Докторант, Казахский национальный университет имени аль-Фараби, факультет философии и политологии

. Your ORCID record is https://orcid.org/0009-0008-0824-4831

 

Шифр и специальность:

М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Айгуль Даникеева

Даникеева А.Б. –философия докторы (PhD), Педагогика жəне психология, М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, Тараз қ., Қазақстан. E-mail: Danikeeva.a@icloud.com

Даникеева А.Б. –доктор философии (PhD), Педагогика и психология, Таразский университет имени М.Х. Дулати, г. Тараз, Казахстан.E-mail: Danikeeva.a@icloud.com

Danikeyeva A.B. –PhD, Pedagogy and Psychology, M.Kh. Dulaty Taraz University, Taraz, Kazakhstan.E-mail: Danikeeva.a@icloud.com

 

Алматы гуманитарлық экономикалық университеті.
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Женисгул Шарипходжаева

Алматы гуманитарлық экономикалық университеті. Философия докторы (PhD), аға оқытушы. Әлеуметтік жұмыстар және тәрбие ісі бойынша директор.   Мекен-жайы: Талғар қаласы, Қарасай батыр, 52а. 31/6.

С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Гулбану Абсатарова

Абсатарова Гулбану Пернекуловна – коммуникативтік дағдылар кафедрасының профессор ассистенті, С. Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, Алматы, Қазақстан

  • g@kaznmu.kz
  • 8777 083 41 28
  • Нұркент ш.а., 5/1 үй, 25 пәтер
  • ORCID: 0009-0002-6736-6181
Аңдатпа

Бұл мақалада Қазақстандағы мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқатының өзара байланысы қарастырылады. Зерттеу педагогтердің кәсіби қызметіне қанағаттану деңгейі мен олардың психологиялық әл-ауқаты арасындағы тәуелділікті талдауға, сондай-ақ аталған көрсеткіштердің педагогикалық қызмет тиімділігіне ықпалын анықтауға бағытталған.

Зерттеудің мақсаты – мұғалімдердің психологиялық әл-ауқатының негізгі компоненттерін айқындау және кәсіби қанағаттану деңгейі әртүрлі мұғалімдердің әл-ауқат көрсеткіштерін салыстырмалы талдау.

Әдіснамалық негізін психологиялық әл-ауқат пен кәсіби қанағаттану мәселелерін зерттеген отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері құрайды. Зерттеу К. Рифф пен Эд Динер ұсынған теориялық тұжырымдамаларға сүйенеді.

Эмпирикалық зерттеу 2025–2026 жылдары Қазақстанның жалпы білім беретін мектептерінде жұмыс істейтін 180 мұғалімнің қатысуымен жүргізілді. Зерттеу барысында деректерді жинау үшін келесі психодиагностикалық әдістемелер қолданылды: тұлғалық ерекшеліктерді бағалауға арналған TIPI-RU «Үлкен бестік» сауалнамасы; кәсіби күйзеліс деңгейін анықтауға арналған К. Маслач әзірлеген кәсіби күйіп кету сауалнамасы (Maslach Burnout Inventory); психологиялық әл-ауқатты бағалауға арналған К. Рифф шкаласы; өмірге қанағаттану деңгейін анықтауға арналған Эд Динер ұсынған Satisfaction with Life Scale; сондай-ақ еңбекке қанағаттануды бағалауға арналған Paul E. Spector әзірлеген Job Satisfaction Survey (JSS). Алынған деректер сипаттамалық статистика, корреляциялық және регрессиялық талдау әдістері арқылы өңделді.

Зерттеу нәтижелері мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқаты арасында статистикалық тұрғыдан мәнді оң байланыс бар екенін көрсетті. Бұл педагогтердің кәсіби қызметіне қанағаттану деңгейі олардың психологиялық жағдайына тікелей әсер ететінін дәлелдейді.

Алынған нәтижелер білім беру жүйесінде мұғалімдердің психологиялық денсаулығын қолдауға бағытталған тиімді бағдарламаларды әзірлеудің маңыздылығын негіздейді.

 

PDF
Тіл

Қазақ

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Алматай, Қ., Даникеева, А., Шарипходжаева , Ж. і Абсатарова, Г. 2026. Қазақстандық мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқатының өзара байланысы . Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 87, 2 (Чер 2026), 104–115. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.87.2.009.