Білім алушы-спортшылар бір уақытта спортта және білім беруде стресстерге тап болады, бұл олардың психологиялық әл-ауқатына қауіп төндіреді. Алдыңғы жұмыстар білім алмасу және тәжірибеге ашықтық сияқты айнымалылар субъективті әл-ауқатпен оң байланысты екенін көрсетті. Осы кросс-секциялық зерттеу білім алушы-спортшылардың тәжірибеге ашықтығы және олардың білім алмасуға қатысуы олардың әл-ауқатына қалай әсер ететінін және респонденттер бағалайтын жаттықтырушылық жұмыстың тиімділігіне осы байланысқа әсер ете алатынын зерттеді. Ұсынылған статистикалық модельді тексеру үшін Қазақстанның тоғыз қаласынан 412 білім алушы-спортшы арасында онлайн өзін-өзі диагностикалау жүргізілді. Регрессиялық талдау мынаны растады: (1) тәжірибеге ашықтық өзін-өзі диагностикалайтын құрдастарымен білім алмасу белсенділігіне оң әсер етеді (p <0,05); (2) тәжірибеге ашықтық білім алушы-спортшылардың субъективті әл-ауқатының жоғары көрсеткішімен байланысты (p <0,05); (3) білім алмасу әл-ауқатты болжайды (p <0,05); (4)білім алмасу тәжірибеге ашықтық пен әл-ауқат арасындағы байланысты делдал етеді (p <0,05); (5) жаттықтырушылық жұмыстың субъективті тиімділігі тәжірибеге ашықтық пен білім алмасу арасындағы байланысты модерацияламайды (p >0,05). Еуразиялық контингент үшін зерттеу бірегей болып табылады. Нәтижелер университеттер үшін кәсіби спортқа қатысатын білім алушы білімімен алмасуды ынталандыру қажеттілігін көрсетеді. Алайда, жаттықтырушының жұмыс сапасының сыртқы факторы жас спортшылардың жаңа нәрсеге дайындығын біліммен бөлісуге деген ұмтылысына айналдыра алмайды. Зерттеудің кейінгі репликациялары модельді қатысушылардың қосымша жеке қасиеттерімен кеңейту кезінде әсіресе перспективалы болып табылады.
А Білім алушы-спортшылардың әл-ауқаты: білім алмасуға дайындықтың, тәжірибеге ашықтықтың және жаттықтырушылық жұмыстың тиімділігін қабылдаудың рөлі
Жарияланған June 2026
4
1
Аңдатпа
Тіл
English
Кілтті сөздер
жоғары білім
медиациялық талдау
мотивациялық талдау
кәсіби спорт
психометрия
психологиялық әл-ауқат
Дәйексөздерді қалай жазу керек
[1]
Zhunussova, A. і Aubakirova , Z. 2026. А Білім алушы-спортшылардың әл-ауқаты: білім алмасуға дайындықтың, тәжірибеге ашықтықтың және жаттықтырушылық жұмыстың тиімділігін қабылдаудың рөлі. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 87, 2 (Чер 2026), 318–326. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.87.2.027.

