Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

Жедел бөлімшелер қызметкерлерінің психологиялық даярлығы: кәсіби қызметтің құрылымдық-функционалдық моделі

Жарияланған September 2026

0

0

ТОО Way of Science
Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті
Аңдатпа

Жедел бөлімшелердегі кәсіби сенімділік құқықтық және рәсімдік құзыреттермен ғана емес, белгісіздік пен уақыт тапшылығы жағдайында әрекет етуге психологиялық даярлықпен де анықталады. Мақсаты - психологиялық даярлықты кәсіби әрекеттің сенімділігін қамтамасыз ететін динамикалық жүйе ретінде теориялық негіздеу. Әдістері. Заң, когнитивтік және ұйымдық психология салаларындағы заманауи зерттеулерге проблемалық-бағдарланған талдау, ғылыми ұғымдарды салыстыру және құрылымдық-функционалдық модельдеу қолданылды. Нәтижелері. Психологиялық даярлықтың мотивациялық-құндылықтық, когнитивтік-перцептивтік, эмоциялық-еріктік, коммуникативтік және рефлексивтік-реттеушілік құрамдастарын біріктіретін бес компонентті модель ұсынылды. Кәсіби сенімділік қабылдау, баламалы болжамдарды тексеру, эмоциялық өзін-өзі реттеу, психологиялық байланыс орнату және метакогнитивтік бақылау үдерістерінің келісілген жұмысымен анықталатыны көрсетілді. Байқалатын фактілерді олардың түсіндірмесінен ажырату, вербалды емес белгілерді асыра бағаламау және ақпарат жинауға бағытталған кәсіби қарым-қатынас стилін қолдану қажеттілігі негізделді. Практикалық маңызы. Модель психологиялық даярлық бағдарламаларын, сценарийлік жаттығуларды, кәсіби іріктеуді және күрделі жағдайларды құрылымдық талдауды әзірлеу кезінде пайдаланылуы мүмкін. Тұрақты психологиялық дағдылар қайталама тәжірибе, супервизия және ұйымдық қолдау арқылы қалыптасатыны туралы қорытынды жасалды. Бұл даярлықты кәсіби қызмет барысында мақсатты түрде дамытуға және өлшеуге болатын психологиялық ресурс ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.

pdf (Русский)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Успанов, Ж., Успанова, А. і Нургалиева, У. 2026. Жедел бөлімшелер қызметкерлерінің психологиялық даярлығы: кәсіби қызметтің құрылымдық-функционалдық моделі. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 88, 3 (Вер 2026), 385–395. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.88.3.031.