Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

ЗИЯТЫ ЗАҚЫМДАЛҒАН ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНА КӘСІБИ БАҒДАР БЕРУ ҮДЕРІСІНДЕ АТА-АНА ҚОЛДАУЫНЫҢ ЫҚПАЛЫ

Жарияланған March 2026

3

2

Абай атындағы ҚазҰПУ
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Анар Рахышова

Рахышова Анар Саматовна – хат-хабар авторы, «Арнайы педагогика» білім беру бағдарламасы бойынша 2-курс докторанты, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы, Қазақстан; e-mail: anara_18.84@mail.ru

Аңдатпа

Зияты зақымдалған жоғары сынып оқушыларының мектептен кейінгі даму бағытын айқындау үдерісінде ата-аналық қолдаудың рөлі жеткілікті түрде эмпирикалық тұрғыдан бағаланбаған. Осыған байланысты зерттеудің өзектілігі инклюзивті білім беру жағдайындағы дәлелді кәсіби бағдар шешімдеріне және мектеп–отбасы серіктестігінің тиімді моделіне деген өсіп отырған сұраныспен айқындалады. Зерттеудің мақсаты – ата-аналық қолдаудың (ақпараттық, эмоциялық, құралдық және қорғаушылық/адвокациялық компоненттері) оқушылардың кәсіби айқындық деңгейіне ықпалын бағалау, сондай-ақ бұл өзара байланыстың мектептегі кәсіби бағдар іс-шаралары жиілігі арқылы модерациялануын анықтау. Әдіснама: зерттеу кескіндік-корреляциялық дизайнда жүргізілді. Үлгі көлемі – N = 156 (9–10-сынып оқушылары және олардың ата-аналары). Мәліметтер екі параллель сауалнама (оқушы/ата-ана) арқылы жиналды; өлшем шкалалары – 1–5 балдық Лайкерт форматында. Ішкі сәйкестік сенімділігі α = 0,71–0,89 аралығында анықталды. Статистикалық талдау сипаттамалық көрсеткіштерді, Пирсон корреляцияларын, топтық айырмашылықтарды, көпайнымалы регрессиялық және интеракциялық модельдерді қамтыды (айнымалылар z-стандартталған, робаст стандарттық қателер қолданылды). Нәтижелер: кәсіби айқындықтың орташа деңгейі M = 3,42 ± 0,66; ата-аналық қолдаудың жиынтық индексі M = 3,61 ± 0,58. Ақпараттық және эмоциялық қолдау кәсіби айқындықпен статистикалық тұрғыда мәнді байланыс көрсетті (r = 0,34–0,36, p < 0,001). Регрессиялық модельде осы субшкалалар кәсіби айқындықтың негізгі детерминанттары ретінде айқындалды (β = 0,20–0,22, p < 0,01). Мектептік кәсіби бағдар іс-шараларының жиілігі де дербес оң әсер етті (β = 0,17, p = 0,019), ал «Қатысу × Қолдау» интеракциясы қосымша өсім көрсетті (β = 0,14, p = 0,021). Жалпы модельдің түсіндірілген дисперсиясы R² = 0,33–0,37 деңгейінде болды. Қорытынды: зерттеу нәтижелері ата-аналық қолдаудың, әсіресе оның ақпараттық және эмоциялық компоненттерінің, кәсіби айқындықты қалыптастырудағы маңызды рөлін дәлелдеді. Мектеп тарапынан кәсіби бағдар іс-шараларын жүйелеу және «мектеп–отбасы» серіктестігі негізінде транзициялық жоспарлауды енгізу оқушылардың өзіне сенімділігін және кәсіби бағдарлану сапасын арттыруға ықпал етеді.

PDF
Тіл

Қазақ

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Рахышова, А. 2026. ЗИЯТЫ ЗАҚЫМДАЛҒАН ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНА КӘСІБИ БАҒДАР БЕРУ ҮДЕРІСІНДЕ АТА-АНА ҚОЛДАУЫНЫҢ ЫҚПАЛЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 86, 1 (Бер 2026), 316–328. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.86.1.030.