Мақалада дәстүрлі киіз басуды көркем-тәжірибелік әрекет ретінде оқыту контекстінде есту қабілеті нашар мектеп оқушыларының диалогтік сөйлеуін дамытуға ықпал ететін психологиялық детерминанттар теориялық тұрғыдан негізделеді. Үдерістің сенсорлық-тактильдік қанықтылығы, эмоциялық-мотивациялық қатысуы, бірлескен еңбектің әлеуметтік-интерактивтік сипаты, технологиялық әрекеттердің когнитивтік-операциялық құрылымдануы және нәтижесінің тұлғалық-маңыздылық деңгейі диалог механизмдерін белсендіретін өзара байланысты жағдайлар жүйесін қалыптастыратыны көрсетіледі. Мәдени-тарихи тәсіл мен іс-әрекет теориясына сүйене отырып, авторлар киіз басуды іс-әрекеттерді үйлестіру, функцияларды бөлу, жұмыс кезеңдерін талқылау және тәжірибе алмасу барысында табиғи түрде туындайтын сөйлеу бастамаларын оятатын шынайы білім беру ортасы ретінде сипаттайды. Вербалды және вербалды емес құралдарды интеграциялау, коммуникативтік жағдайларды кезең-кезеңімен моделдеу, сенсомоторлық тәжірибеге және этномәдени контекстке сүйену сөздік қордың кеңеюіне, репликалардың күрделенуіне, коммуникативтік мазасыздықтың азаюына және сөйлеу этикеті нормаларының нығаюына ықпал етеді. Зерттеу декоративтік-қолданбалы өнердің жоғары түзетуші-дамыту әлеуетіне ие екенін көрсетеді: ол тілдік құзыреттіліктің қалыптасуын ғана емес, өзара әрекеттесуге деген уәждің артуын, сенімділіктің күшеюін және есту қабілеті нашар оқушылардың әлеуметтік интеграциясын қолдайды. Тәжірибелік іске асыру бағыттары ретінде бірлескен шығармашылық тапсырмаларды жүйелі ұйымдастыру, технологияның әр кезеңін сөзбен сүйемелдеу және коммуникативтік дербестікті біртіндеп арттыру ұсынылады.