Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы

ЭТНОСАРАЛЫҚ ШИЕЛЕНІС ФЕНОМЕНІ: ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ШЫНДЫҚ КОНТЕКСІНДЕГІ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ КӨЗҚАРАС

Жарияланған March 2026

7

3

КазНУ
ҚазҰУ
Дулати атындағы Тараз университеті
Дулати атындағы Тараз университеті
Дулати атындағы Тараз университеті
Медициналық орталығы «Қарлығаш» балабақшасы
Аңдатпа

Көпэтносты қоғамдардағы этносаралық шиеленіс ұжымдық өзара іс-қимылдың тек әлеуметтік-саяси ғана емес, психологиялық аспектілеріне де әсер ететін жалпы проблемалардың бірі болып табылады. Мақалада қазіргі қазақстандық қоғамдағы этносаралық шиеленіс құбылысы әлеуметтік-психологиялық талдау призмасы арқылы қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – әртүрлі этнос өкілдері арасындағы этникалық шиеленістің қалыптасуына әсер ететін негізгі әлеуметтік-психологиялық факторларды анықтау. Жұмыстың ғылыми маңыздылығы этносаралық процестерді түсінуге кешенді көзқараста, ал практикалық маңыздылығы – көпұлтты ортадағы шиеленістің алдын алу және түзету жолдарын іздеуде.

Әдістеме жастар арасындағы этносаралық шиеленіс мәселелеріне мазмұндық талдау, пәнаралық концептуалды-теориялық және жүйелі талдауды қамтыды. Зерттеу нәтижелері республикадағы этноәлеуметтік тұрақтылықтың жалпы жоғары деңгейіне қарамастан, жасырын шиеленіс деңгейіндегі аймақтық айырмашылықтар, әсіресе оңтүстік өңірлерде сақталып отырғанын көрсетті. Этникалық қашықтықты қалыптастырудың жаңа арналары да анықталды, әсіресе жастар арасында желілік ортада. Бұдан шығатын негізгі қорытынды – этносаралық келісімнің қалыптасқан үлгісі цифрландыру, көші-қон ағынының өсуі және ақпараттық кеңістіктегі этностардың жұмылдыруын күшейту жағдайларына жаңарту мен бейімделуді талап етеді. Жұмыстың үлесі толеранттылық бағдарламаларын, диалогты дамыту және білім беру және жастар саясатындағы келеңсіздіктердің алдын алу қажеттілігін негіздеуден тұрады. Алынған мәліметтерді Қазақстанның көпұлтты аймақтарында профилактикалық және білім беру бағдарламаларын әзірлеу үшін пайдалану мүмкіндігінің практикалық маңызы болып табылады.

pdf (English)
Тіл

English

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Sakhybaeva, A., Aimaganbetova, O., Kerimbayeva, .R. , Yesmakhay , Y., Oxikbayev, I. і Zharylkapova , A. 2026. ЭТНОСАРАЛЫҚ ШИЕЛЕНІС ФЕНОМЕНІ: ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ШЫНДЫҚ КОНТЕКСІНДЕГІ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ КӨЗҚАРАС. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 86, 1 (Бер 2026), 242–250. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.86.1.023.