«Құндылықтар іс-әрекетте: мықты тұстарды түгендеу» (Values in Action Inventory of Strengths, VIA-IS) сауалнамасы – тұлғаның 24 мықты тұстарын бағалайтын, кеңінен қолданылатын психодиагностикалық құралдардың бірі. Алайда, орыс тіліндегі бейімделген нұсқалардың болмауы бұл құралды қолдану мүмкіндіктерін шектейді, әсіресе оның факторлық құрылымы әлі де пікірталас тудыратын мәселелердің бірі болып табылады. Осы зерттеудің мақсаты – тұлғаның мықты тұстарын бағалауға арналған «Құндылықтар іс-әрекетте: мықты тұстарды түгендеу – 6 қасиет» (Values in Action Inventory of Strengths - Virtues 6; VIA-IS-V6) сауалнамасының орыс тіліндегі нұсқасын бейімдеу. Зерттеу мемлекеттік және жекеменшік ұйымдарда жұмыс істейтін 523 қазақстандық қаржы саласы мамандарының іріктемесінде факторлық құрылым, сенімділік және валидтілік сияқты психометриялық сипаттамаларды бағалауды қамтыды. Нәтижелер 6 ізгілік пен 24 тұлғалық мықты тұстар үшін ішкі келісімділіктің жоғары сенімділік деңгейін көрсетті: Кронбах α коэффициенттері тиісінше 0.94 және 0.90 құрады. Конвергентті валидтілікті бағалау VIA-IS-V6 сауалнамасының психикалық әл-ауқат көрсеткіштерімен оң және статистикалық тұрғыда мәнді корреляцияланғанын, сондай-ақ еңбекке байланысты күйзеліс, жұмыс барысындағы қысым, ұйымдық қолдаудың жетіспеушілігі және қабылданған стресс деңгейімен теріс әрі мәнді корреляцияланғанын көрсетті. Эксплораторлық факторлық талдау жалпы дисперсияның 53%-ын түсіндіретін төрт факторды айқындады. Жоғары факторлық жүктемелер келесі қасиеттерге тиесілі болды: сыни ойлау, батылдық, адалдық, белсенділік, махаббат, әділеттілік, кешірімділік, кішіпейілділік, парасаттылық, өзін-өзі бақылау, сұлулық пен кемелдікті бағалау, ризашылық және әзіл-сезімі. Конфирматорлық факторлық талдау сауалнаманың төрт факторлық құрылымын растады. Осы зерттеудің нәтижелері «Құндылықтар іс-әрекетте: мықты тұстарды түгендеу – 6 ізгілік» (Values in Action Inventory of Strengths, VIA-IS-V6) сауалнамасының орысша нұсқасы жоғары сенімділік пен валидтілікке ие екенін, сондай-ақ оның психометриялық сипаттамаларының жақсы деңгейде екенін растайды. Аталған құрал тұлғаның мықты тұстарын диагностикалау мақсатында ғылыми зерттеулер мен қолданбалы психология саласында қолдануға ұсынылады.
VIA-IS-V6: ВАЛИДАЦИЯ ЖӘНЕ ПСИХОМЕТРИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕР САУАЛНАМАСЫНЫҢ ОРЫС ТІЛДІ НҰСҚАСЫН БЕЙІМДЕУ
Жарияланған March 2026
12
7
Аңдатпа
Тіл
Русский
Кілтті сөздер
позитивті психология
тұлғаның мықты тұстары
тұлға диагностикасы
VIA-IS-V6 сауалнамасы
факторлық талдау
Дәйексөздерді қалай жазу керек
[1]
Кутебаев, Т. і Егинбаева, А. 2026. VIA-IS-V6: ВАЛИДАЦИЯ ЖӘНЕ ПСИХОМЕТРИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕР САУАЛНАМАСЫНЫҢ ОРЫС ТІЛДІ НҰСҚАСЫН БЕЙІМДЕУ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. 86, 1 (Бер 2026), 10–21. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5967.2026.86.1.001.

